03/03/2021 15:39
Xem với cỡ chữ

Tiếp tục khẳng định thế mạnh về Quản lý vốn nước ngoài và hợp tác quốc tế tại NHPT

Ban Quản lý Vốn nước ngoài - NHPT (bài đăng Tạp chí HTPT, tháng 1+2/2021).
Với vai trò là ngân hàng chính sách của Chính phủ và hơn 20 năm kinh nghiệm trong quản lý, cho vay lại nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ, trong năm 2020 Ngân hàng Phát triển Việt Nam (NHPT) tiếp tục được Chính phủ và Bộ Tài chính tin tưởng giao nhiệm vụ quản lý, cho vay lại các nguồn vốn này. 
Trong bối cảnh nền kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh và thiên tai, nguồn vốn nước ngoài cho vay lại tại NHPT đã phát huy vai trò là động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng cơ sở hạ tầng cho đất nước. Cùng với đó, hoạt động hợp tác quốc tế tiếp tục được duy trì quan hệ với các tổ chức định chế tài chính và đối tác truyền thống đã góp phần khẳng định vị thế của NHPT với các nhà tài trợ nước ngoài, từng bước tiếp cận được nguồn vốn và hỗ trợ kỹ thuật để phục vụ có hiệu quả cho quá trình cơ cấu lại hoạt động của hệ thống trong giai đoạn sắp tới.
Những kết quả đạt được trong năm 2020
Về hoạt động quản lý vốn nước ngoài tại NHPT
Hiện nay, nhiệm vụ cho vay lại vốn vay nước ngoài tại NHPT được thực hiện dưới 3 hình thức: i) Quản lý cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ, NHPT không chịu rủi ro tín dụng; ii) Quản lý cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ, NHPT chịu rủi ro tín dụng; iii) Quản lý cho vay vốn ODA của Chính phủ Việt Nam ra nước ngoài.
Tính đến nay, NHPT đang quản lý 374 dự án cho vay theo Hiệp định của Chính phủ với tổng số vốn cam kết là 14.015 triệu USD, dư nợ tương đương 155.808 tỷ đồng, trong đó: 350 dự án cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ theo Hợp đồng ủy quyền của Bộ Tài chính, NHPT không chịu rủi ro tín dụng, (tổng số vốn cam kết là 13.828,86 triệu USD), dư nợ tương đương 154.638,3 tỷ đồng; 23 dự án cho vay lại vốn nước ngoài NHPT chịu rủi ro tín dụng thuộc 6 Chương trình (tổng số vốn cam kết 143,21 triệu USD) với dư nợ 820,8 tỷ đồng và 01 dự án cho vay vốn của Chính phủ Việt Nam ra nước ngoài (số vốn cam kết 43 triệu USD), dư nợ tương đương 348,8 tỷ đồng.
Trong năm 2020, NHPT đã ký 05 hợp đồng ủy quyền cho vay lại với Bộ Tài chính cho 4 chương trình/dự án với tổng số tiền cho vay lại tương đương khoảng 17.763 tỷ đồng. Đối với nguồn vốn chịu rủi ro tín dụng, NHPT đã thông báo cho vay đối với 01 dự án, với tổng số vốn chấp thuận cho vay là 226 tỷ đồng.
Kết quả thực hiện công tác thu hồi nợ vốn nước ngoài luôn được duy trì ổn định qua từng tháng và bám sát với kế hoạch tín dụng được Hội đồng quản trị giao. Theo đó, tỷ lệ thu nợ gốc đạt 82,2% kế hoạch, lãi và phí đối với các dự án vay lại vốn nước ngoài đạt trên 90% kế hoạch thu nợ được giao. Số ước cả năm, kết quả thu nợ gốc sẽ đạt khoảng 95% kế hoạch; kết quả thu lãi, phí sẽ đạt từ 98% - 102% kế hoạch được giao. 
Bên cạnh đó, NHPT đã thực hiện thông báo chủ trương tiếp nhận thẩm định đối với 11 dự án và thông báo cho vay đối với 02 dự án với tổng số vốn chấp thuận cho vay từ nguồn JICA và EIB là 336 tỷ đồng.
Về chất lượng tín dụng, mặc dù tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu trong năm 2020 có xu hướng gia tăng so với các năm trước đây, song chủ yếu phát sinh từ các dự án của Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) và Tổng Công ty Đầu tư tài chính và phát triển hạ tầng (VIDIFI) do vướng mắc trong thực hiện các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về chuyển đổi cơ chế từ vốn vay lại sang vốn cấp phát, Nhà nước đầu tư trực tiếp vào dự án. Vì vậy, khi các vướng mắc đối với các dự án này được cấp có thẩm quyền xử lý, tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu đối với nghiệp vụ cho vay lại vốn nước ngoài sẽ vấn tiếp tục được duy trì ở mức thấp so với mặt bằng chung các hoạt động nghiệp vụ tại NHPT.
Về tham gia ý kiến dự thảo Nghị định của Chính phủ sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 97/2018/NĐ-CP ngày 30/6/2018 về cho vay lại vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ: Căn cứ tình hình triển khai thực tế Nghị định số 97/2018/NĐ-CP trong thời gian qua, NHPT đã chủ động báo cáo và đề xuất NHPT có tham gia ý kiến với Bộ Tài chính trong quá trình hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung. Đến nay, sau nhiều vòng tham gia ý kiến của các Bộ, ngành và đơn vị liên quan, Lãnh đạo Chính Phủ đã có ý kiến chỉ đạo Bộ Tài chính hoàn chỉnh một số nội dung để trình Chính phủ ký ban hành sớm. Dự kiến, sau khi Chính phủ ký ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung, NHPT sẽ tiếp tục hoàn chỉnh các văn bản quản trị nội bộ trong hệ thống để đảm báo đồng bộ, đúng quy định.
Việc đăng ký trở thành Cơ quan thực hiện quốc gia của Quỹ khí hậu xanh (GCF) và thực hiện Đề án Ngân hàng Xanh tại NHPT: NHPT đã tiếp tục cung cấp tài liệu và giải trình, cập nhật thông tin cho các chuyên gia GCF về đăng ký hồ sơ để trở thành cơ quan thực hiện quốc gia (NIE). Dự kiến sau khi được công nhận trở thành NIE của GCF, NHPT sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận các nguồn vốn viện trợ của CGF để tài trợ cho các dự án thích ứng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu tại Việt Nam. Trong năm, NHPT cũng đã tích cực phối hợp với Bộ Kế hoạch và đầu tư (KH&ĐT) để tiếp cận và đề xuất được hỗ trợ từ nguồn GCF để thực hiện Đề án Ngân hàng xanh tại NHPT; chủ động phối hợp với Bộ KH&ĐT tổ chức thành công Hội thảo với các nội dung: Đề xuất Ngân hàng xanh tại NHPT và việc đăng ký trở thành NIE của NHPT. 
Hoạt động triển khai tìm kiếm các dự án thuộc đối tượng, có nhu cầu vay vốn thuộc các Chương trình mục tiêu theo Nghị quyết 387/NQ-HĐQT ngày 29/10/2018 và Nghị quyết 49/NQ-HĐQT ngày 15/2/2019 của HĐQT về chủ trương tiếp tục cho vay mới để nâng cao hiệu quả tài chính của các chương trình/hạn mức tín dụng vốn nước ngoài: Trên cơ sở văn bản hướng dẫn số 511/NHPT-VNN ngày 28/3/2019 với các nội dung về lãi suất, điều kiện tín dụng, các quy trình thủ tục và báo cáo của các Sở Giao dịch, Chi nhánh, NHPT đã thông báo chủ trương tiếp nhận, thẩm định đối với 11 dự án và thông báo cho vay đối với 02 dự án với tổng số vốn chấp thuận cho vay từ nguồn JICA và EIB là 336 tỷ đồng. 
Đối với thẩm định các dự án vay lại vốn nước ngoài không chịu rủi ro tín dụng: NHPT đã có báo cáo kết quả thẩm định với Bộ Tài chính đối với 15 dự án, gồm 13 dự án thành phần thuộc dự án Tăng cường lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam sử dụng vốn vay Nhật Bản, 01 dự án vay vốn nguồn JICA do Trung tâm vũ trụ Việt Nam làm chủ đầu tư và 01 dự án Bệnh viện Sơn La, vay vốn Áo. Các dự án được NHPT thẩm định đã đảm bảo về thời gian, tiến độ, nội dung và chất lượng, đáp ứng được yêu cầu của Bộ Tài chính.  
Về xử lý rủi ro, NHPT đã chủ động báo cáo Bộ Tài chính về xử lý nợ đối với 08 dự án nguồn vốn song phương. Trong thời gian tới, NHPT sẽ tiếp tục bám sát Bộ Tài chính để có ý kiến chỉ đạo kịp thời, xử lý dứt điểm các tồn tại đối với từng dự án. 
Về hoạt động quan hệ quốc tế
Do tình hình diễn biến phức tạp của dịch bệnh COVID-19, trong năm 2020, NHPT vẫn tiếp tục duy trì quan hệ hợp tác với Tổ chức các định chế tài chính phát triển châu Á - Thái Bình Dương (ADFIAP) và Diễn đàn ngân hàng xuất khẩu Châu Á (AEBF) thông qua việc tham dự các hội nghị trực tuyến (hội nghị thường niên, hội nghị lãnh đạo cấp cao) và các khóa đào tạo trực tuyến do ADFIAP và AEBF tổ chức. NHPT cũng đang phối hợp với Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc (KDB), chủ động cung cấp các thông tin tài liệu để KDB hỗ trợ quá trình cơ cấu lại hoạt động của hệ thống NHPT. 
Bên cạnh đó, NHPT cũng tiếp tục duy trì quan hệ hợp tác với các đối tác truyền thống như Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc, Ngân hàng Hợp tác quốc tế Nhật Bản, Ngân hàng Phát triển Châu Á, Ngân hàng Thế giới,... để trao đổi thông tin, phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý các dự án, khoản vay lại vốn nước ngoài tại NHPT, cũng như tìm kiếm cơ hội hợp tác và hỗ trợ kỹ thuật từ phía đối tác.
Có thể thấy năm 2020 tiếp tục là một năm ghi nhận nhiều dấu ấn về kết quả thực hiện nhiệm vụ đối với nghiệp vụ quản lý vốn nước ngoài và hợp tác quốc tế trong bối cảnh NHPT đang triển khai đề án cơ cấu lại gắn liền với xử lý nợ xấu, góp phần duy trì và khẳng định vai trò đầu mối hàng đầu của NHPT trong việc quản lý cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ tại Việt Nam. 
Những vấn đề đặt ra và định hướng nhiệm vụ năm 2021
Dự báo tình hình kinh tế - xã hội của Việt Nam trong năm 2021 sẽ có nhiều biến động khó lường khi tình hình dịch bệnh COVID-19 trên thế giới còn diễn biến phức tạp. Năm 2021 cũng là năm cuối trong triển khai Đề án cơ cấu lại gắn liền với xử lý nợ xấu của NHPT, do đó, các hoạt động của hệ thống sẽ gắn liền với các nội dung của Đề án đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Với định hướng từng bước nâng cao chất lượng và mở rộng hoạt động cho vay lại vốn nước ngoài tại NHPT trở thành một trong hai nghiệp vụ chính, then chốt của NHPT sau giai đoạn cơ cấu lại, trách nhiệm đối với mỗi cán bộ làm công tác quản lý vốn nước ngoài càng trở nên khó khăn hơn trong điều kiện nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi có xu hướng giảm dần do Việt Nam đã được xếp vào nhóm các nước có mức thu nhập trung bình trên thế giới. Đồng thời cũng đặt ra những thách thức đối với NHPT trong việc hoàn thiện bộ máy hoạt động cũng như thể chế chính sách để đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ ngày càng cao trong việc nâng cao uy tín của NHPT trong quá trình quản lý các dự án cho vay lại vốn ODA, vốn vay ưu đãi. Hoạt động quản lý vốn nước ngoài và quan hệ quốc tế trong năm 2021, cần tập trung vào một số nội dung sau:
Một là, tiếp tục nâng cao chất lượng quản lý các dự án vốn nước ngoài được Bộ Tài chính ủy quyền nhằm tăng trưởng dư nợ nghiệp vụ này trong mục tiêu chung của NHPT, trong đó, tập trung vào công tác thẩm định, thu hồi xử lý nợ và kiểm soát chi.
Hai là, tăng cường hoạt động của mảng nghiệp vụ vốn nước ngoài NHPT chịu rủi ro tín dụng, qua đó từng bước, nâng cao hiệu quả tài chính, trình độ năng lực, bổ sung thêm nguồn lực để thực hiện tái cơ cấu hoạt động của hệ thống và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của nền kinh tế.
Ba là, tích cực chủ động trong việc hoàn thiện hồ sơ và tranh thủ sự ủng hộ của các Bộ, ngành để được công nhận là cơ quan thực hiện quốc gia của Quỹ Khí hậu xanh nhằm tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ tổ chức này; đồng thời tăng cường quan hệ với các định chế, đối tác truyền thống nhằm tìm kiếm cơ hội hợp tác, trao đổi thông tin để phục vụ có hiệu quả hoạt động quản lý các dự án, khoản vay lại vốn nước ngoài tại NHPT.
Để đạt được các mục tiêu của quá trình cơ cấu lại và định hướng phát triển đối với hoạt động quản lý vốn nước ngoài và hợp tác quốc tế nêu trên, công tác quản lý vốn nước ngoài và hợp tác quốc tế cần tập trung vào giải pháp cơ bản sau:
- Đối với nghiệp vụ cho vay lại không chịu rủi ro tín dụng
+ Cần tiếp tục hoàn thiện toàn bộ hệ thống quy chế, quy trình, văn bản hướng dẫn đối với nghiệp vụ cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ tại NHPT, trong đó tập trung vào sửa đổi, bổ sung Quy chế cho vay lại vốn nước ngoài của Chính phủ và các quy trình, hướng dẫn kèm theo sau khi Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 97/2018/NĐ-CP ngày 30/6/2018 về cho vay lại vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ. Thường xuyên cập nhật quy định mới liên quan đến Luật Quản lý nợ công, Luật Đầu tư công, quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản,  nhằm kịp thời điều chỉnh bổ sung văn bản hướng dẫn đối với toàn hệ thống, đảm bảo việc quản lý đúng chính sách, chế độ.
+ Nâng cao hơn nữa chất lượng thẩm định dự án cho vay lại thông qua việc cập nhật các mô hình tính toán của nhà tài trợ; kịp thời báo cáo Bộ Tài chính những vướng mắc về hồ sơ do Chủ đầu tư cung cấp, đặc thù của từng dự án để có hướng dẫn, xử lý kịp thời, đúng quy định. Đối với một số dự án phức tạp, cần cử cán bộ đi khảo sát thực địa, làm việc với Chủ đầu tư làm cơ sở đánh giá sát sao tình hình dự án, tình hình Chủ đầu tư.
+ Kịp thời hỗ trợ các chi nhánh, sở Giao dịch trong tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến hồ sơ kiểm soát chi đối với các dự án NHPT không chịu rủi ro tín dụng được giao nhiệm vụ kiểm soát chi; đồng thời, tiếp tục phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, thông báo ghi thu ghi chi kịp thời nhằm giải ngân tối đa nguồn vốn ODA, vay ưu đãi được ủy quyền qua NHPT.
+ Thường xuyên đôn đốc Chi nhánh và bám sát hơn nữa các dự án, Chủ đầu tư, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện dự án cũng như việc trả nợ để hỗ trợ tháo gỡ, đồng thời phát hiện những rủi ro để kịp thời có những biện pháp ngăn chặn, phòng ngừa. Đối với những dự án gặp khó khăn trong việc trả nợ, cần chủ động nắm bắt tình hình, phối hợp với các đơn vị liên quan xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo Bộ Tài chính xem xét xử lý kịp thời.
- Đối với nghiệp vụ cho vay lại chịu rủi ro tín dụng
+ NHPT cần xây dựng lộ trình thay đổi mô hình hoạt động để phù hợp với thông lệ quốc tế và cải thiện tình hình tài chính để đáp ứng được các điều kiện đối với cơ quan cho vay lại chịu rủi ro tín dụng theo quy định tại Luật quản lý nợ công và Nghị định 97/2018/NĐ-CP. Theo đó, tổ chức tín dụng được thực hiện nghiệp vụ này phải được Ngân hàng Nhà nước thẩm định và được tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế xếp hạng tín nhiệm ở mức ngang bằng hoặc thấp hơn 01 bậc so với mức xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam.
+ Tiếp tục huy động, tiếp nhận và triển khai có hiệu quả các hoạt động tăng cường năng lực, hỗ trợ tài chính, trong đó cần tập trung vào triển khai Đề án Ngân hàng xanh và đăng ký thành công trở thành Cơ quan thực hiện quốc gia (NIE) của Quỹ Khí hậu xanh. 
+ Đẩy mạnh công tác lựa chọn, thẩm định các dự án mới chịu rủi ro tín dụng, đảm bảo việc thẩm định dự án chặt chẽ, đúng quy định, lựa chọn được các dự án có hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cho vay lại, tối ưu hoá nguồn vốn hiện có của các Chương trình/hạn mức vay vốn nước ngoài NHPT chịu rủi ro tín dụng theo Nghị quyết số 387/NQ-NHPT và Nghị quyết số 49/NQ-HĐQT của HĐQT về hoạt động tín dụng vốn nước ngoài không chịu rủi ro.
+ Hướng dẫn, xử lý kịp thời đối với đề nghị giải ngân các nguồn vốn NHPT chịu rủi ro tín dụng đảm bảo chặt chẽ, đúng quy định và hỗ trợ tối đa để dự án hoàn thành đúng tiến độ kế hoạch. Mặt khác, tiếp tục bám sát Bộ Tài chính trong công tác xử lý nợ, phấn đấu giảm nợ quá hạn, nợ xấu của các dự án vay vốn nước ngoài theo Đề án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu đã được phê duyệt, đặc biệt khi Quy chế xử lý rủi ro tại NHPT được ban hành.
- Đối với hoạt động hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực chuyên môn, cơ sở hạ tầng phục vụ công tác quản lý vốn nước ngoài trong hệ thống.
+ Tiếp tục duy trì quan hệ hợp tác với định chế tài chính và diễn đàn NHPT là thành viên như ADFIAP và AEBF để thông qua đó tiếp cận với các tổ chức tài chính quốc tế nhằm tăng cường hợp tác, trao đổi thông tin phục vụ có hiệu quả cho công tác quản lý vốn nước ngoài tại NHPT. Chủ động phối hợp với KDB, KFW để tiếp nhận hỗ trợ kỹ thuật từ phía bạn, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cơ cấu lại hoạt động của hệ thống.
+ Cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ quản lý tại Trụ sở chính và các Chi nhánh, Sở Giao dịch thông qua tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ về công tác quản lý vốn nước ngoài; các hội thảo chuyên đề về quản lý tài sản bảo đảm đối với các dự án vốn nước ngoài, kiểm soát chi, cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật mới có liên quan đến nghiệp vụ quản lý vốn nước ngoài...
+ Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống công nghệ thông tin nhằm hỗ trợ nhiều hơn cho việc theo dõi, dự báo và quản trị rủi ro các dự án vốn ngước ngoài; xây dựng hệ thống các báo cáo điện tử phục vụ công tác đối chiếu số liệu định kỳ với Bộ Tài chính theo quy định và hỗ trợ kết nối cơ sở dữ liệu với Cục quản lý nợ & Tài chính đối ngoại nhằm cắt giảm thời gian tổng hợp, rà soát, đối chiếu, điều chỉnh số liệu giữa NHPT với Bộ Tài chính.
+ Cần có chế độ khuyến khích về tiền lương, thi đua đối với cán bộ làm công tác quản lý tín dụng và xử lý nợ xấu trong hệ thống để khuyến khích cán bộ tích cực tham gia vào nhiệm vụ trọng tâm của hệ thống trong giai đoạn cơ cấu lại hoạt đồng, từ đó nâng cao trách nhiệm, tính chủ động, sáng tạo của cán bộ trong thực hiện nhiệm vụ được giao.
Năm 2021, dự kiến sẽ là năm NHPT có nhiều chuyển biến trong cơ cấu tổ chức bộ máy và hoạt động của NHPT sau giai đoạn triển khai đề án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu, đồng thời tạo nền tảng để mở ra cơ hội phát triển mới đối với hoạt động của cả hệ thống. Những chuyển biến này đòi hỏi sự phấn đấu, nỗ lực của các đơn vị, cán bộ trong toàn hệ thống, quyết tâm vượt qua khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, tiếp tục khẳng định vị thế NHPT là cơ quan cho vay lại vốn vay nước ngoài hàng đầu tại Việt Nam./. 
Tìm theo ngày :

Khách online:1797
Lượt truy cập: 12999164